Chào đón một thành viên mới là niềm hạnh phúc vô bờ bến, nhưng đi kèm với đó là vô vàn những lo lắng. "Mình làm thế này có đúng không?", "Tại sao con lại khóc?"... là những câu hỏi luôn thường trực. Giữa "rừng" thông tin từ kinh nghiệm dân gian đến mạng xã hội, mẹ rất dễ rơi vào những sai lầm không đáng có.

Để hành trình nuôi con trở nên nhẹ nhàng và khoa học hơn, hãy cùng Mama's Choice điểm qua những điều không nên làm khi chăm bé sơ sinh dưới đây nhé!

1. Cho trẻ uống thêm nước lọc

Nhiều mẹ hay bà thường có thói quen cho bé uống vài thìa nước lọc sau khi bú để "sạch miệng". Tuy nhiên, theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ dưới 6 tháng tuổi hoàn toàn không cần uống thêm nước.

• Lý do: Thận của trẻ sơ sinh còn rất yếu, việc uống thêm nước có thể gây quá tải, dẫn đến ngộ độc nước hoặc làm loãng nồng độ natri trong máu. Ngoài ra, nước làm đầy dạ dày khiến bé bú sữa ít đi, dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng.
• Lời khuyên: Sữa mẹ đã chứa hơn 80% là nước. Mẹ chỉ cần cho bé bú hoàn toàn là đủ.

Trẻ dưới 6 tháng tuổi hoàn toàn không cần uống thêm nước

2. Cho bé nằm gối cao

Nhìn chiếc gối nhỏ xinh hay những chiếc chăn bông ấm áp, mẹ nào cũng muốn sắm cho con. Nhưng sự thật là trẻ sơ sinh nên được nằm trên một bề mặt phẳng và thoáng đãng.

• Lý do: Dùng gối quá sớm ảnh hưởng đến độ cong tự nhiên của cột sống cổ. Nguy hiểm hơn, chăn quá dày hoặc quá nhiều gấu bông quanh bé làm tăng nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS) do ngạt khí.
• Giải pháp: Mẹ chỉ cần dùng một chiếc khăn mỏng gấp lại lót dưới đầu bé là đủ.

Không nên dùng gối cao sẽ ảnh hưởng cột sống của bé

3. Rung lắc trẻ

Mỗi khi con quấy khóc, động tác bản năng của chúng ta thường là bế lên và rung lắc mạnh để con nín. Đây là một hành động cực kỳ nguy hiểm.

• Lý do: Não bộ của trẻ sơ sinh rất mềm, màng não mỏng và các mạch máu cực kỳ dễ vỡ. Việc rung lắc mạnh có thể gây ra "Hội chứng rung lắc", dẫn đến xuất huyết não, tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
• Lời khuyên: Hãy ôm bé vào lòng, vỗ về nhẹ nhàng hoặc sử dụng tiếng ồn trắng để trấn an con.

4. Hôn vào mặt, miệng bé

Nụ cười của trẻ sơ sinh quá đáng yêu khiến ai cũng muốn cưng nựng, hôn hít. Tuy nhiên, hệ miễn dịch của bé còn rất non nớt.

• Lý do: Nụ hôn của người lớn có thể lây truyền vi khuẩn, virus gây bệnh như Herpes (gây mụn nước, viêm não), virus RSV (viêm đường hô hấp) hay các vi khuẩn gây sâu răng.
• Lời khuyên: Mẹ hãy khéo léo từ chối và yêu cầu mọi người rửa tay sạch sẽ trước khi tiếp xúc với bé.

Không hôn vào mặt, miệng bé

5. Lạm dụng việc quấn tã quá chặt

Quấn tã (swaddle) giúp bé cảm thấy an toàn như trong bụng mẹ. Nhưng nếu quấn quá chặt, đặc biệt là vùng chân, sẽ gây hại cho bé.

• Lý do: Quấn quá chặt phần chân và hông có thể dẫn đến chứng loạn sản xương hông (trật khớp háng).
• Lưu ý: Khi quấn, mẹ hãy đảm bảo chân bé vẫn có thể cử động, co duỗi thoải mái.

6. Tự ý dùng thuốc hoặc các loại lá để tắm cho bé

Khi thấy bé bị rôm sảy hay hăm tã, nhiều mẹ thường nghe theo các bài thuốc dân gian như tắm lá chè xanh, lá khế... mà chưa qua kiểm chứng.

• Lý do: Da trẻ sơ sinh mỏng hơn da người lớn 5 lần. Các loại lá có thể chứa thuốc trừ sâu, vi khuẩn hoặc chất chát gây kích ứng, nhiễm trùng da.
• Lời khuyên: Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bôi hay cho bé uống bất cứ thứ gì.

7. Cho bé nằm phòng quá kín hoặc quá lạnh

Nhiều gia đình sợ bé lạnh nên đóng kín cửa, thậm chí đốt than (cực kỳ nguy hiểm). Ngược lại, có nhà lại để điều hòa quá thấp.

• Lưu ý: Nhiệt độ phòng lý tưởng cho trẻ sơ sinh là khoảng 24 - 26°C. Phòng cần thoáng khí nhưng tránh gió lùa trực tiếp vào người bé.

8. Vệ sinh tai, mũi quá sâu

Lấy ráy tai hay dùng tăm bông thọc sâu vào mũi bé là điều nên tránh.

• Lý do: Việc này có thể làm tổn thương màng nhĩ hoặc làm rách niêm mạc mũi mỏng manh của bé.
• Lời khuyên: Chỉ nên vệ sinh bên ngoài tai bằng khăn mềm và dùng nước muối sinh lý nhỏ mũi khi bé có dấu hiệu nghẹt mũi theo chỉ định.

Vệ sinh tai, mũi quá sâu

9. Ép bé ăn/bú quá nhiều

Dạ dày của bé sơ sinh ngày đầu tiên chỉ bằng quả nho, và sau 1 tháng cũng chỉ bằng một quả trứng.

• Lý do: Ép bé bú quá nhiều khiến bé dễ bị nôn trớ (ọc sữa), đầy hơi và quấy khóc.
• Lời khuyên: Hãy để bé bú theo nhu cầu. Dấu hiệu bé đã no thường là nhả núm vú, quay mặt đi hoặc ngủ thiếp đi.

10. Bỏ qua việc vỗ ợ hơi sau khi bú

Nhiều mẹ thấy bé ngủ quên sau khi bú nên đặt bé nằm xuống ngay.

• Lý do: Bé thường nuốt phải không khí khi bú. Nếu không được vỗ ợ hơi, bé sẽ dễ bị đầy bụng, khó chịu và ọc sữa.
• Lời khuyên: Dù bé thức hay ngủ, hãy dành 5-10 phút để vỗ ợ hơi cho bé sau mỗi cữ bú mẹ nhé.

Kết luận

Chăm sóc trẻ sơ sinh không cần phải là một "cuộc chiến" nếu mẹ nắm vững những nguyên tắc khoa học. Hãy lắng nghe cơ thể mình và quan sát những tín hiệu từ bé yêu. Và đừng quên, Mama's Choice luôn ở đây để hỗ trợ mẹ bằng những sản phẩm chăm sóc sữa mẹ chất lượng nhất, giúp mẹ nhàn tênh trên hành trình nuôi con khôn lớn.

Nguồn tham khảo: WHO, Mayo Clinic, AAP (Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ).