Tăng cân khi mang thai là một tiến trình sinh lý hoàn toàn tự nhiên để thích ứng với sự phát triển của thai nhi, nhau thai, nước ối và sự gia tăng thể tích máu, mô mỡ của mẹ. Tuy nhiên, việc tăng quá nhiều hoặc quá ít đều tiềm ẩn những rủi ro sức khỏe cho cả hai mẹ con.

1. Công thức tính vóc dáng chuẩn y khoa trước khi mang thai (Chỉ số BMI)

Để biết cơ thể mình thuộc vóc dáng nào và cần tăng bao nhiêu cân, các bác sĩ sản khoa luôn dựa vào Chỉ số khối cơ thể (BMI - Body Mass Index) của mẹ trước khi có bầu. Công thức tính rất đơn giản như sau:

BMI=Cân nặng (kg) \Chiều cao (m) x Chiều cao (m)

Ví dụ: Trước khi mang thai mẹ nặng 50kg, cao 1m60. 

Chỉ số BMI = 50 / (1.6 x 1.6) = 19.53

Sau khi có kết quả, mẹ hãy đối chiếu với bảng phân loại vóc dáng dưới đây để biết mục tiêu tăng cân của mình nhé!

2. Tiêu chuẩn tăng cân khi mang thai phù hợp cho từng vóc dáng

Theo khuyến cáo chuẩn y khoa từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Viện Y học Hoa Kỳ (IOM), mức tăng cân lý tưởng cho cả thai kỳ (đối với trường hợp mang thai đơn) được quy định rõ ràng theo từng nhóm vóc dáng:

3. Tiến trình tăng cân phân bổ theo các giai đoạn (Tam cá nguyệt)

Không phải lúc nào mẹ cũng tăng cân với tốc độ như nhau. Một thai kỳ khỏe mạnh sẽ có sự phân bổ cân nặng khoa học theo từng chặng:

• 3 tháng đầu (Tam cá nguyệt 1): Thai nhi còn rất nhỏ (chỉ bằng quả dâu tây), mẹ chỉ cần tăng từ 1 – 2 kg (hoặc không tăng cân nếu mẹ bị nghén nặng). Giai đoạn này con chủ yếu cần Axit Folic và các vi chất để hình thành các cơ quan, chưa cần nhiều năng lượng.
• 3 tháng giữa (Tam cá nguyệt 2): Đây là lúc mẹ hết nghén, ăn uống ngon miệng và thai nhi phát triển khung xương. Mẹ nên tăng khoảng 4 – 5 kg trong giai đoạn này.
• 3 tháng cuối (Tam cá nguyệt 3): Giai đoạn "tăng tốc" về cân nặng của bé. Các mô mỡ của con được hình thành nhanh chóng. Mẹ sẽ tăng khoảng 5 – 6 kg, tương đương khoảng 0.4 - 0.5 kg mỗi tuần.

Tiến trình tăng cân theo tam cá nguyệt

4. Bí quyết kiểm soát tốc độ tăng cân "Vào con không vào mẹ"

Để cân nặng tăng đều đặn theo đúng bảng tiêu chuẩn mà không bị béo phì, mẹ hãy áp dụng các nguyên tắc ăn uống dưới đây:

• Cắt giảm tinh bột tinh chế: Hạn chế ăn quá nhiều cơm trắng, bánh mì, mì tôm. Thay vào đó, mẹ nên chọn các loại tinh bột hấp thu chậm, giàu chất xơ như gạo lứt, khoai lang, yến mạch để no lâu và không làm tăng đường huyết đột ngột.
• Ưu tiên Protein (Đạm) chất lượng cao: Ăn nhiều thịt bò bắp, ức gà, trứng gà, cá hồi. Protein giúp xây dựng tế bào và cơ bắp cho thai nhi phát triển chiều dài và cân nặng, đồng thời giúp mẹ săn chắc, không bị tích mỡ.
• Nói không với calo rỗng: Các loại nước ngọt có ga, trà sữa, bánh kẹo, đồ chiên rán nhiều mỡ chỉ mang lại năng lượng ảo, khiến mẹ tăng cân vù vù nhưng con lại không nhận được chất dinh dưỡng.
• Chia nhỏ bữa ăn: Chia thành 3 bữa chính và 2 bữa phụ nhẹ (như sữa chua ít đường, các loại hạt hạnh nhân, óc chó) giúp mẹ không bị quá đói, giảm cảm giác thèm ăn vặt và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.

Chế độ ăn uống vào con, không vào mẹ

Kết luận

Cân nặng thai kỳ không chỉ đơn thuần là những con số trên bàn cân, mà nó phản ánh trực tiếp sức khỏe của cả mẹ và thiên thần nhỏ. Hãy tính chỉ số BMI của mình ngay hôm nay để đặt ra một mục tiêu tăng cân khoa học nhất. Đừng quên trang bị cho mình tinh thần lạc quan và những giải pháp nâng đỡ cơ thể tuyệt vời từ Mama's Choice để có một thai kỳ nhẹ nhàng, hạnh phúc mẹ nhé!